De wensen van uw luisteraars zijn belangrijker dan uw programma.
Respecteer dan deze wensen.
Wijk zo nodig van uw programma af als de situatie zich in een andere richting ontwikkelt dan gepland.
Door de boodschap continu in uw achterhoofd te houden, kunt u er nog steeds voor zorgen dat deze overkomt.

Dit onderwerp beschrijft in feit precies een van de grote valkuilen van het (veelvuldig) gebruik van PowerPoint-slides.
Zij zijn dan de richtlijn en geven de richting van uw verhaal.

Voor meer hierover zie PowerPoint-vrij presenteren.

Het bekende kopieerapparaat-bedrijf Nashuatec ondersteunt de verkoopactiviteiten van kleurenkopiers met krachtige onderzoeksresultaten over het effect van meer kleur in presentatiematerialen.
Met 60% méér waardering voor presentaties in kleur, 82% méér aandacht voor documenten met kleuraccenten in de tekst en 26% méér reacties omdat kleur motiveert, heeft ook u alle reden om meer aandacht te besteden aan welke kleuren u wáár gebruikt.

Algemene opmerkingen over enkele kleuren

Blauw: betrouwbaar, professioneel, gezaghebbend

Groen: natuur, rust, zelfbeheersing

Oranje: warm, sportief, vrolijk

Geel: optimisme, zon, aandacht

Zwart: macht, klasse, duister

Wit: zuiver, fris, onschuldig

Rood: dynamiek, passie, gevaar

De juiste toepassing is wetenschappelijk onderzocht; wees dus voorzichtig met uw lievelingskleuren en persoonlijke smaak.
Dit geldt voor zowel uw kleding als uw andere presentatiehulpmiddelen, zoals:

PowerPoint
De meest leesbare combinatie is een (donker)blauwe achtergrond met gele letters.
Dit staat los van vaak vreemde beslissingen over ‘huisstijl’, die zelden rekening houden met inzichten in juist kleurgebruik.
Te veel verschillende kleuren zorgen voor een onrustig, chaotisch beeld dat de informatieoverdracht negatief beïnvloedt.

Kleur trekt aandacht; geef dus alleen een kleuraccent aan zaken die moeten opvallen. Combineer koele kleuren (groen-blauw-paars) met warme kleuren (geel-oranje-rood) voor het meeste effect.

Showmap
U gebruikt een tafelflipover – A4 of beter A3 – ter ondersteuning van het gesprek.
Paars of grijs met rode, gele of lichtgroene of lichtblauwe accenten prikkelen de nieuwsgierigheid van uw klant.

Flipover
Onervaren sprekers pakken de eerste de beste stift: rood! U kunt beter zwart of blauw gebruiken voor ‘neutrale’ teksten en schema’s, en rood alleen voor het benadrukken – met een streep of pijl – van een kernpunt.
Gebruik groen met mate omdat zo’n 14% van uw luisteraars deze kleur niet onderscheidt van andere kleuren.

Tip
Kies de kleuren die het best bij de doelstelling van het document passen.
Donkere kleuren communiceren professionaliteit – ideaal dus voor een financieel rapport.
Heldere kleuren tonen actie en dynamiek, geschikt voor het ondersteunen van een ‘pep-talk’.
Blauw en grijs, aangevuld met rode, oranje of gele accenten, scoren in zakelijkheid en betrouwbaarheid wanneer het bijvoorbeeld een offerte betreft.
Wanneer u kleur inzet ter bevestiging van uw klantgerichtheid kies gele of oranje accenten op een blauwe, grijze of zwarte achtergrond.

Tip – speciaal voor gebruik van de flipover
Oefen met netjes en helder schrijven zodat u de juiste notities kunt maken op het juiste moment.

☞ Zet uw persoonlijke kleurenvoorkeur opzij en zet de wetenschappelijke kennis over het effect van kleur in om u en uw verkoopdoelen beter te ondersteunen.

Wanneer u veel aandacht wilt besteden aan de inhoud van uw verhaal, dan is alle contact met uw luisteraars inderdaad een afleiding.
Wanneer u er bent om uw informatie ‘op te dienen’, dan zijn onderbrekingen en interacties een belemmering van uw gegevensstroom.

Het enige is, hoe efficiënt is deze stijl van ‘communicatie’?

Een goede presentatie
De meningen zullen verschillen over wat een ‘goede’ presentatie uiteindelijk is.
Hier zijn enkele punten die herhaaldelijk naar voren komen tijdens de trainingen die ik al jarenlang geef.
Een ‘goede’ presentatie trekt de aandacht; het is leuk, in de breedste zin van het woord; het kan boeiend zijn, en is zeker interessant; er is een heldere boodschap; het is duidelijk welke actie moet volgen; er is een bepaalde dynamiek; en er is interactie tussen spreker en luisteraars.

Vaak wordt ‘duidelijke structuur’ genoemd, maar later in de training begrijpen de deelnemers hoe het komt dat juist de structuur van ondergeschikt belang is — voor de luisteraar.
Dit punt komt verder aan de orde in andere artikelen van deze serie.

Wat luisteraars willen
Iedereen — luisteraar, gesprekspartner of klant — wil graag gezien worden. Letterlijk én figuurlijk.
Mae West zei ooit: ‘It’s better to be looked over than overlooked!’

Een deel van uw taak als spreker is inderdaad om te kijken naar uw luisteraars.
‘Kijken’ — oogcontact — is een belangrijk onderdeel van de non-verbale communicatie.
Al staat u op een podium met schijnwerpers op u gericht, dan kijkt u toch de zaal in — ja, ook naar het eerste en tweede balkon!
Al kunt ú niets zien, de deelnemers aan deze bijeenkomst zien dat u in hun richting kijkt, waardoor ze het juiste gevoel kunnen krijgen dat u hen ziet.

Gaat het om een kleine groep, dan is het makkelijker om uw luisteraars aan te kijken … maar misschien ervaart u de nabijheid als lastig, zelfs bedreigend.
Misschien doet u ‘alsof’ u kijkt, maar u ziet hen — letterlijk en figuurlijk — over het hoofd.
Met de westerse normen wat betreft oogcontact, overweeg de nadelen van een te vluchtige of afwijkende blik voor uw geloofwaardigheid.

Misvatting
Veel sprekers denken dat ze interactief werken door aan het einde van hun lezing te vragen of er vragen zijn.
Dit is een van de saaiste presentatieclichés die er bestaat!

Stel dat u een heldere uiteenzetting geeft van uw onderwerp en het probleem dat ter discussie staat.
Stel dat u duidelijk bent in uw opvatting van het juiste scenario of de juiste kijk op de zaken.
Wat doet u voor uw geloofwaardigheid op het moment dat u om ‘vragen’ vraagt?
Er zijn géén vragen — u bent toch duidelijk geweest?

Discussie? Nee, hoor: uw mening staat als een huis, en als iemand een andere mening heeft, is dat zijn goed recht.
Er is dus niets te discussiëren, en ook geen werkelijke interactie.

Nee, interactie — voornamelijk non-verbaal, maar ook verbaal — hoort binnen de presentatie te zijn, zodat u op de juiste wijze (die u kunt leren!) mét uw luisteraars praat in plaats van tégen een gehoor of uw toehoorders.

Kijken … en praten mét
Is het u ooit opgevallen dat sprekers die fysiek afstand nemen — door veraf te staan en niet te kijken — ook emotioneel afstand nemen?
Ze gebruiken lange, plechtige zinnen en het woord ‘men’ en ze praten over ‘mensen’.
Ze hebben een ingehouden lichaamstaal.

Ze gebruiken de toekomstige tijd, lijdende werkwoordsvormen en zijn o-zo-zorgzaam om stellige uitspraken te vermijden en een voorzichtige en onduidelijke middenweg te volgen.

Het kan anders.

Wilt u succes boeken met uw presentatie, dan heeft u contact nodig.
Hoe meer u uw luisteraars betrekt, des te meer ze zich betrokken voelen, des te meer kans u heeft om hen te ‘bewegen’ in de richting die u wenst.

Zelfverzekerdheid
De Engelse uitdrukking ‘Certainty sells!’ is hier van essentieel belang.
Wanneer u oogcontact vermijdt, komt u als onzeker over.
Wanneer u ‘op afstand’ praat, komt u als onzeker over.
Wanneer u juist oogcontact maakt, in contact komt met uw luisteraars, komt u zelfverzekerd over, wat in uw voordeel is als ondersteuning van wat u te vertellen heeft.

Bron van zekerheid
De ervaren spreker weet dat zijn bron van zekerheid niet ligt in de informatie op het scherm, en niet in de hoeveelheid informatie die hij oplepelt.
Hij weet dat de ware bron te vinden is in het contact met z’n luisteraars.

Net zoals kinderen in een speeltuin steeds roepen: ‘Kijk, pappie, kijk!’ omdat ze de emotionele voeding van gezien te worden nodig hebben, kunt u ook gevoed worden door alle ondersteunende energie die uw luisteraars en kijkers beschikbaar maken … maar of u er gebruik van dúrft te maken, is aan ú!

Volgende maand

Mythe 14: Uw buitenlandse luisteraars kunnen uw Engels verstaan

Voor velen blijven vragen over leven en vooral dood lastig.
Iemand die al een beetje zoekt, ontdekt snel dat er grote verschillen zijn in beschouwing tussen ‘het Westen’ en ‘het Oosten’.
Ja, overal mag er verdriet zijn bij het overlijden (zelfs het concept van ‘het lijden voorbij’ is het onderzoeken waard) van een dierbare.
Toch zijn het ‘lange gezichten’ en plechtigheid die de westerse benadering kenmerken, en vreugde en viering de oosterse.

Terwijl ze zelf lijdende was aan terminale kanker heeft Sushila Blackman een bijzonder boek samengesteld en geredigeerd.
De titel zelf ervaar ik als de essentie van wat tussen de kaften te lezen valt, en de ondertitel legt dat met klem uit: How great beings die.
Haar werk is een uiterst leesbare serie van meer dan een honderd zorgvuldig opgeschreven anekdotes, de ene wat langer dan de andere.
Een van de kortere anekdotes (nummer 45) is een helder voorbeeld van het soort verhalen die u in dit boek tegenkomt:

When the tenth-century Chinese Zen Master named Dasui Fazhen was asked, “How are you at the time when life-death arrives?” he answered promptly, “When served tea, I take tea; when served a meal, I take a meal.”

Uit de vele verhalen is het duidelijk dat voor deze meesters de dood een integraal onderdeel van het leven is, en dat hoewel het lichaam ophoudt met functioneren, zij blijven voortbestaan.
Met andere woorden, zij weten dat ze niet hun lichaam zijn, noch hun gedachten, noch hun gevoelens.

Hier kunt u lezen hoe meesters precies het moment van hun ‘vertrek’ kiezen … en nog veel meer verrassende en intrigerende bijkomstigheden rondom hun dood.
De Nederlandse versie – Waardig heengaan – blijkt nog steeds verkrijgbaar, al is het maar tweedehands en een vertaling van twijfelachtige kwaliteit (*).
Voor degenen met enige nieuwsgierigheid over levenskwesties en levenskunst, is dit boek vermakelijk en prikkelend om te lezen.

Tot slot een citaat uit het voorwoord van de Nederlandse versie:

In het prachtige Indiase epos Mahabharata wordt de wijze Yudhisthira gevraagd: wat is van alle dingen in het leven het meest verbazingwekkende? Yudhisthira antwoordt: dat een mens, die toch geregeld anderen ziet sterven, er nooit aan denkt dat hij zal sterven.

(*) Voorbeeld: het citaat hierboven heb ik zelf aangepast. In de gepubliceerde vertaling staat ‘regelmatig’ in plaats van ‘geregeld’ … Trek uw eigen conclusies!

Volgende maand

“Love” door Leo Buscaglia